عرضه اولیه

عرضه اولیه

عرضه اولیه چیست؟

عرضه اولیه سهام ترجمه عبارت (initial public offering) است و به روزی اطلاق می‌شود که سهام یک شرکت بورسی برای اولین بار مورد معامله قرار می‌گیرد. شرکت های مختلف به جهت بهره مندی از مزایای حضور در بازار بورس مانند معافیت ها و تخفیف های مالیاتی و …. مایل هستند تا وارد این بازار شوند و سهام خود را در بازار بورس عرضه کنند.

البته دقت داشته باشید که عرضه اولیه سهام یک شرکت به معنای تازه تأسیس بودن آن شرکت نیست، بلکه به معنی این است که آن شرکت به تازگی فرایند پذیرش در بازار بورس و سهامی عام شدن را طی نموده و اکنون سهام آن قابلیت خرید و فروش در بازار بورس را پیدا کرده است. پس حتی شرکت های بزرگ و با سابقه نیز می‌توانند عرضه اولیه باشند.

عرضه اولیه بخریم یا نه؟

بگذارید همین ابتدا کارتان را راحت کنیم! خرید عرضه اولیه در بیش از 90% موارد سود ده است. پس با خیال آسوده می‌توانید در خرید عرضه اولیه ها شرکت کنید. اما چرا این گونه است؟ در ادامه به توضیح دلایل سود ده بودن عرضه اولیه ها می‌پردازیم:

اولین نکته آن است که هدف اصلی عرضه اولیه کشف قیمت سهام یک شرکت متناسب با ارزندگی آن است، بنابراین همواره قیمت سهام در روز عرضه اولیه اندکی پایین تر از ارزش ذاتی سهام است که توسط کارشناسان تعیین می‌شود. همین مسئله خود اولین دلیل مستعد رشد بودن قیمت سهام عرضه اولیه می‌باشد.

دلیل دیگر آن است که از روز بعد از عرضه اولیه، تا مدت ها سفارش گذاری در نماد آن سهم دارای محدودیت در حجم ارسال سفارش می‌باشد و همین طور حجم عرضه در آن سهم بسیار کمتر از حجم تقاضا برای خرید آن است. این مسئله خود باعث افزایش قیمت سهام در هر روز می‌شود. چرا که در تمام بازار های دنیا فزونی تقاضا بر عرضه موجب افزایش قیمت ها و فزونی عرضه بر تقاضا موجب افت قیمت ها می‌شود و امری طبیعی است.

روش عرضه اولیه در بازار بورس ایران چگونه است؟

در گذشته عرضه اولیه در بازار بورس ایران به روش حراج با اولویت زمان انجام می‌شد. در این روش از ابتدا قیمت و سهمیه هر نفر در ارسال سفارش مشخص می‌شد و در ساعتی مشخص ارسال سفارش آغاز می‌گردید. اشکال این روش در این بود که اگر میزان تقاضا از تعداد کل سهام های قابل عرضه فزونی می‌یافت، اولویت با کسانی بود که زودتر سفارش خود را ارسال کرده بودند و ممکن بود به کسانی که دیر تر سفارش گذاشته بودند سهمی تخصیص نیابد.

مشخص است که این روش پاسخگوی شرایط کنونی بازار نیست و مدت هاست که این روش جای خود را به روش دیگری با نام ثبت سفارش به صورت بوک بیلدینگ (book building) داده است. در این روش برای عرضه اولیه سه مشخصه تعریف می‌شود که عبارت اند از:

  • بازه قیمتی ثبت سفارش
  • بازه زمانی ارسال سفارش
  • حداکثر سهمیه هر نفر در ثبت سفارش

عرضه اولیه

روش بوک بیلدینگ چگونه است؟

در این تمامی کسانی که متقاضی خرید سهام یه شرکت در روز عرضه اولیه هستند می‌توانند با رعایت حداکثر سهمیه مجاز هر نفر، با قیمت دلخواه خود در محدوده بازه قیمتی مشخص شده سفارش خود را ارسال کنند. در پایان زمان ارسال سفارش با توجه به میزان مشارکت متقاضیان ابتدا تخصیص سهام به کسانی که در سقف بازده قیمتی مشخص شده سفارش خود را ارسال کرده بودند صورت می‌گیرد و سپس در صورتی که سهام قابل عرضه به اتمام نرسیده باشد تخصیص به کسانی که در قیمت هایی پایین تر از سقف قیمتی سفارش خود را ارسال کرده بودند صورت می‌گیرد.

مزایای این روش در مقایسه با روش قدیمی حراج با اولویت زمان این است که امکان سفارش در یک دامنه قیمتی وجود دارد و اگر تقاضا در سقف قیمت به اندازه ای نباشد که تمام سهام قابل عرضه را پوشش دهد می‌توانید در قیمت های پایین تر هم خرید کنید. (البته باید دقت کنید که با توجه به میزان مشارکت بالایی که برای خرید عرضه اولیه ها وجود دارد، همیشه باید در سقف بازه قیمتی سفارش خود را ارسال کنید)

دیگر مزیت این روش در آن است که اولویت زمانی مطرح نیست و اگر دیر تر سفارش خود را ارسال کنید نگرانی از بابت تمام شدن و نرسیدن سهام به شما وجود ندارد. چرا که اگر میزان مشارکت به قدری باشد که امکان تخصیص سهام به همه در تعداد سهمیه مجاز ممکن نباشد، سهام قابل عرضه به تساوی میان همه تقسیم می‌شود و به همه کسانی که در سقف بازه قیمتی سفارش گذاشته باشند سهام اختصاص می‌یابد.

چگونه عرضه اولیه بخریم؟

اکنون که با فرایند روش ثبت سفارش بوک بیلدینگ آشنا شده اید مشخص است که برای خرید عرضه اولیه ها تنها کافیست در بازه زمانی مشخص شده به تعداد سهمیه مجاز هر نفر و در سقف قیمتی مشخص شده (که قبل تر توضیح داده شد چرا باید در سقف قیمت سفارش بگذارید) سفارش خرید خود را ارسال کنید. در پایان زمان عرضه اولیه، با توجه به میزان مشارکت، تخصیص سهام به شما صورت می‌گیرد.

البته علاوه بر این روش، برخی کارگزاری ها امکان ارسال سفارش خرید عرضه اولیه به صورت خودکار و یا به صورت آفلاین هم دارند. بدین صورت که اگر حساب شما نزد کارگزاری به میزان کافی اعتبار داشته باشد و ارسال سفارش خودکار فعال باشد، خود کارگزاری برای شما سفارش خرید را در سقف بازه قیمتی و به میزان حداکثر سهمیه مجاز هر نفر ارسال خواهد کرد. در روش ارسال سفارش به صورت آفلاین نیز شما می‌توانید از چند قبل از روز عرضه اولیه، سفارش خود را برای کارگزاریتان ارسال کنید تا کارگزاری در روز عرضه اولیه و در بازه زمانی مجاز، سفارش شما را در سیستم معاملات ثبت کند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *